Pozwolenie na budowę jest ważne 3 lata i w tym czasie budowa domu musi się rozpocząć. Plac budowy jest ograniczony decyzją – wszystkie roboty budowlane mogą być wykonywane tylko na terenie, przewidywanym przez zatwierdzone projekty domów.

Budowanie domu rozpoczynamy od prac przygotowawczych. Należą do nich zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową obiektów tymczasowych, budowa przyłączy przynajmniej na potrzeby prac budowlanych oraz prace geodezyjne: wytyczenie budynku na działce.

Prace geodezyjne na budowie

Wytyczenie budynku na działce należy zlecić tylko uprawnionemu geodecie. Przedłożyć musimy mu zatwierdzone projekty domów, których integralną część stanowi projekt zagospodarowania działki i na jego podstawie geodeta dokonuje wytyczenia. Podstawowym sposobem jest wbicie palików w narożach planowanego budynku. Jest to metoda bardzo popularna i prosta, ale musi być odpowiednio zabezpieczona, bowiem paliki mogą zostać zniszczone w czasie wykonywania robót ziemnych.

W czasie robót ziemnych, po wykonaniu potrzebnego wykopu, zadaniem geodety jest wytyczenie ław fundamentowych, zgodnie z tym, co zawiera projekt domu. W czasie tych prac można również wyznaczyć na placu budowy punkty wysokościowe. Określają one poziom posadowienia ław albo poziom posadzki parteru w budowanym domu.

Podczas wytyczania budynku, geodeta tworzy ławy drutowe. Wykonuje się w tym celu drewniane ławice, którymi są dwa pale połączone poziomą deską, z wbitym w nie gwoździem. Gwóźdź określa oś przebiegu poszczególnych ścian. Pomiędzy gwoździami geodeta rozciąga druty, które wyznaczają linie przebiegu ścian. Przecięcie rozciągniętych drutów, gdzie przywiązany jest pion, określa dokładne położenie naroży budynku.

Wytyczenie budynku w ten sposób jest trwałe i nie ulega zniszczeniu do zakończenia budowy. Jednakże podczas robót ziemnych drut jest zwijany, by nie ograniczał dostępu do wykopu, a po ich zakończeniu – ponownie rozciągnięty.

Wszystkie prace geodezyjne, których dokonuje zatrudniony geodeta, muszą być wpisane przez niego do dziennika budowy. Za dziennik budowy odpowiada kierownik budowy, jednakże wpisów mogą dokonywać i inni uczestnicy procesu budowlanego.

Decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa po 3 latach. Do tego czasu zatem konieczne jest chociażby rozpoczęcie roboty, by pozwolenie nie straciło mocy. W przeciwnym razie konieczne będzie ponowne uzyskanie zgody, z przeprowadzeniem całej procedury od początku.

Zanim jakiekolwiek ruchy zostaną poczynione, inwestor ma obowiązek zawiadomić powiatowy lub wojewódzki (właściwy dla swojej inwestycji) inspektorat nadzoru budowlanego o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót, przynajmniej na 7 dni przed ich rozpoczęciem. Takie zgłoszenie dostarcza również projektantowi, odpowiedzialnemu za zatwierdzone w pozwoleniu na budowę projekty domów.

Jak rozpocząć roboty budowlane?

Do zawiadomienia inwestor dołącza również oświadczenie kierownika budowy, gdzie ten stwierdza sporządzenie planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz oświadcza przyjęcie obowiązku kierowania budową. Potrzebne będzie również jego zaświadczenie o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, co wymagane jest przy pełnieniu jego funkcji. Do zawiadomienia należy również dostarczyć informację dotyczącą bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia zamieszczone w ogłoszeniu, które kierownik budowy ma obowiązek umieścić na budowie.

Jeżeli ustanawiamy funkcję inspektora nadzoru inwestorskiego – jego oświadczenie, stwierdzające przyjęcie obowiązków i zaświadczenie, że pełnić je jest uprawniony, również należy dołączyć do zawiadomienia.

Jeśli realizowane są standardowe, nieskomplikowane projekty domów jednorodzinnych, inspektor nadzoru inwestorskiego nie jest funkcją wymaganą przez Prawo Budowlane. Często jednak dla własnego komfortu inwestorzy indywidualni wybierają taką osobę, która reprezentuje ich interesy na placu budowy.

Za rozpoczęcie robót budowlanych uważa się pierwsze prace związane z organizacją terenu budowy. Chodzi tu przede wszystkim o:

• wytyczenie geodezyjne obiektu na działce,

• wykonanie niwelacji terenu;

• zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów.

Nie otrzymamy pozwolenia na budowę, a nawet wcześniej, warunków zabudowy, jeżeli nie udokumentujemy, że nasza działka budowlana może być podłączona do istniejących sieci. Przedłożyć musimy warunki techniczne przyłączy, które wystawią nam lokalne przedsiębiorstwa. Budowa domu wymaga chociażby uzbrojenia działki w prąd potrzebny do przeprowadzenia niektórych jej etapów. Budowa przyłączy elektrycznych stanowi również jeden z elementów uznawanych za rozpoczęcie budowy.

Organizacją terenu budowy i zadbaniu o bezpieczeństwo i higienę pracy odpowiada kierownik budowy. Jest on zobowiązany do zagospodarowania działki, zadbanie o budowę zaplecza socjalnego dla ekipy, wyznaczenia terenu na składowanie materiałów budowlanych, a także powinien zlecić ogrodzenie placu budowy lub jeśli to niemożliwe, zapewnić inne rozwiązania, z ustawieniem tablic ostrzegawczych lub wystawieniem nadzoru włącznie.

(Kompleksowy system ociepleń)

Najpopularniejszą jednak obecnie metodą na ocieplenie budynku jest bezspoinowy system ociepleń czyli tzw. metoda lekka mokra. Stosuje się ją zarówno, gdy ocieplane są nowo wybudowane nowoczesne domy jednorodzinne, jak i również w przypadku termomodernizacji istniejących budynków.

Od tego, w jaki sposób zostanie wykonana, zależy nie tylko estetyka i trwałość elewacji budynku, ale również to, czy wykończony zostanie dom energooszczędny, dający swoim mieszkańcom komfort cieplny i bezpieczeństwo.

Metoda lekka mokra polega na przymocowaniu płyt izolacyjnych (płyty styropianowe lub płyty z wełny mineralnej) do ścian zewnętrznych. Konstrukcję wzmacnia się siatką z włókna szklanego. Solidni wykonawcy i producenci polecają wykorzystywanie kompleksowych systemów ociepleniowych, zamiast użycia przypadkowych produktów od różnych producentów.

System ociepleń składa się najczęściej z:

• płyt izolacyjnych (styropian lub wełna)
• zaprawy klejowej, którą mocuje się płyty izolacyjne
• zaprawy do wykonania warstwy zbrojnej
• tkaniny szklanej do wykonania warstwy zbrojnej
• materiałów elewacyjnych
• materiałów wykończeniowych: listw, taśm, materiałów uszczelniających

Metoda BSO nie jest polecana w przypadku, gdy ocieplane mają być domki drewniane. W pozostałych technologiach jest właśnie najczęściej wykonywana, głównie dzięki temu, że nie obciąża zbytnio konstrukcji budynku. Jest to często bardzo istotna kwestia w przypadku ocieplania istniejących domów. Cięższe konstrukcje bowiem mogą wymagać wzmocnienia czy poszerzenia fundamentów.

Zaletą metody BSO jest również to, że pozwala na uzyskanie atrakcyjnej elewacji domu. Jako materiał elewacyjny stosuje się tynki cienkowarstwowe, jako gotowe masy czy zaprawy tynkarskie.

Kompatybilność produktów użytych do ocieplania ścian zewnętrznych pozwala na wykonanie trwałej, skutecznej izolacji i estetycznego wykończenia domu jednorodzinnego.

Inwestorzy preferujący system gospodarczy budowy domu i dokonujący samodzielnego zakupu materiałów budowlanych, powinny dobrze wybrać producenta. Należy zwrócić czy produkty posiadają wymagane certyfikaty, aprobaty techniczne wymagane przez polskie prawo. Warto również sprawdzić czy materiały budowlane posiadają znak jakości ISO.

Warto jest wziąć też pod uwagę właściwości tynków elewacyjnych. Tynki cienkowarstwowe powinniśmy wybierać nie tylko pod względem estetyki, ale także warunków, jakie panują lokalnie na działce.

Elewacja z tynku może być pokryta również farbami do ścian zewnętrznych. Farby elewacyjne należy także dokładnie sprawdzić: czy są odporne na czynniki UV i nie będą płowieć pod wpływem słońca, czy są odporne chemicznie i biologicznie np. czy mają zabezpieczenia przeciwko grzybom czy pleśni.

Oczywiście bardzo ważne jest to, jaka ekipa budowlana będzie wykańczała nowe projekty domów. Wadą metody BSO jest brak odporności właśnie na błędy wykonawcze.

Domy jednorodzinne w mieście rzadko kiedy zresztą mogą pozwolić sobie na projekt ogrodów. Działki budowlane są wąskie, a zabudowa szeregowa. Dlatego coraz chętniej poszukiwane są takie projekty domów, które umożliwiają aranżację tarasu, który w miejskim zgiełku przyniesie nam choć trochę miejsca na wypoczynek.

(Trwały i bezpieczny taras betonowy)

Taras musi być trwały i odporny na uszkodzenia oraz czynniki atmosferyczne. Dlatego bardzo dobrym materiałem do jego budowy jest beton. Dostępne na rynku kostki brukowe czy płyty tarasowe wykonane właśnie z betonu, pozwalają na nieograniczone możliwości aranżacyjne. Aby jednak taras był bezpieczny dla domownika, materiały budowlane muszą spełniać kilka podstawowych warunków.

Powierzchnia tarasu wystawiona jest na stały kontakt z naszym krajowym klimatem. Zatem nieobce są jej deszcze, śniegi i mrozy. Dlatego ważną cechą płyt tarasowych powinna być antypoślizgowość, zapewniona dzięki rodzajowi zastosowanego materiału i odpowiedniej technologii obróbki. Na taras powinniśmy wybierać materiały, które mają chropowatą fakturę na powierzchni, przez co nie są śliskie. Faktura powstaje w procesie wypłukiwania betonu i eksponowania grubszych ziaren naturalnego grysu.

Przy ładnym tarasie ważne jest aby dobrać odpowiednie kolory scian, a kolejną cechą, jaka powinna charakteryzować taras, jest wytrzymałość. Płyty tarasowe czy kostka brukowa powinny być odporne na ustawianie nań tak ciężkich przedmiotów, jak np. meble ogrodowe czy żeliwne grille. Beton, z którego wykonane są odporne i wytrzymałe materiały, ulega w produkcji zagęszczeniu i uszczelnieniu co zapewnia mu dużą odporność na obciążenia. Również sprawia, że materiał staje się odporny na czynniki atmosferyczne i mechaniczne.

Istotną cechą jest również fakt, że montaż płyt tarasowych może się odbywać bezpośrednio na gruncie, bez konieczności szykowania wylewki. Także niewielkie nierówności podłoża nie sprawiają kłopotu oraz nie przyczyniają się do pękania powierzchni płyt. Płyty są trwałe i nie zmieniają położenia nawet pod wpływem niskich temperatur, dlatego nie odkształcają się np. w czasie długiej zimy. Pamiętać jednak należy o regularnym odśnieżaniu i odladzaniu powierzchni.

Dachówkami ceramicznymi zwykle pokrywa się projekty domów o tradycyjnych formach architektonicznych ze spadzistym dachem: domy z poddaszem czyli tzw. dworki. Projekty domów nowoczesnych często zaplanowane są na domy piętrowe z płaskim dachem, na którym dachówki ceramicznej raczej się nie układa. Dachówka ceramiczna stanowi bardzo estetyczne, klasyczne pokrycie dachu – musi więc ją być widać.

Ceramiczne pokrycie dachu

Dachówki ceramiczne są ciężkie, wymagają więc solidnej konstrukcji dachu. Jednak ich ciężar przekłada się na zalety kiedy to mogą stanowić pokrycie dachowe domów wybudowanych na terenach o dużym nasileniu wiatru. Możemy więc mieć pewność, że dachówka nie zostanie zerwana z dachu. Ciężkie pokrycie stanowi również doskonałą izolację akustyczną dla pomieszczeń, jakie nadała adaptacja poddasza – brak odgłosów deszczu, gradu czy wiatru w sypialni czy pokoju dziecka na poddaszu to prawdziwy komfort (może dzięki temu przestanie płakać nasze dziecko?).

Ciężar dachówki wpływa również na poziom izolacyjności cieplnej na poddaszu. Zimą dachówki wolno oddają ciepło i powstrzymują je przed ucieczką z wewnątrz, latem natomiast nie nagrzewają się, zachowując przyjemną temperaturę na poddaszu.

Dachówka wykonana z gliny jest ekologiczna i pomaga zachować unikatowy mikroklimat wnętrz. Jest również ognioodporna, co gwarantuje mieszkańcom bezpieczeństwo.

O bezpieczeństwie w domach pokrytych ceramiką świadczy również fakt, że dachówki są odporne na czynniki atmosferyczne, promienie UV, zmienność pór roku, także na mróz, dzięki czemu nawet w czasie bardzo niskich temperatur nie odkształcają się i nie tracą swych właściwości.

Dachówki z ceramiki nadają się niemalże na każdy rodzaj dachu: jednospadowy, dach dwuspadowy czy wielospadowy o skomplikowanej konstrukcji. Pokrywa się nimi również niestandardowe elementy, jakie mają projekty domów dworków, czyli np. lukarny czy wole oko.

Najlepiej jeśli kąt nachylenia dachu wynosi ponad 30 %. Dachówka ceramiczna spełnia wtedy najlepiej swoje zadanie, a ponadto jest widoczna i stanowi dekorację zabudowy. Naturalny jej kolor to ceglastoczerwony, jednak dzięki angobowaniu może mieć dowolny kolor. Nowoczesne domy stawiają na granit czy antracyt, tradycyjne dworki na klasyczną czerwień. Dachówki ceramiczne mogą być również błyszczące i gładkie, co uzyskać można za pomocą glazurowania dachówek. Gładka powierzchnia jest ponadto dużo łatwiejsza w utrzymaniu czystości.

Musimy pamiętać, że nie zawsze od nas zależy wybór pokrycia dachowego. Jeżeli domy jednorodzinne budujemy na terenach zabytkowych, np. w pobliżu Starego Miasta, wydane z gminy warunki zabudowy, mogą nam narzucać to, jaka dachówka powinna być wykorzystana w zabudowie, łącznie z kolorem pokrycia. Nowe, lśniące dachówki ceramiczne i tak będą się idealnie komponowały z miejską zabudową, starymi kamienicami w centrum miasta. Ich naturalny i ekologiczny charakter doskonale odnajdzie się również na sielskich terenach podmiejskich.

Zarówno domy jednorodzinne, jak i domy wielorodzinne muszą być konserwowane w sezonie jesienno-zimowym, co łączy się z regularnym odśnieżaniem dachów, chodników przy posesji, a także usuwaniem sopli i lodu z elewacji budynku.

Odśnieżanie dachów

Odśnieżanie dachów to jeden z obowiązków właściciela czy zarządcy budynku. GINB przestrzega przed samodzielnym wykonywaniem tej czynności, bez dodatkowych zabezpieczeń i umiejętności. Kiedy jednak śnieg systematycznie pada, firmy usuwające śnieg z dachu mają ustalone terminy i trudno znaleźć tę, która pilnie wykona zlecenie. Ponadto ceny usuwania śniegu również są coraz wyższe, w Warszawie na dużych obiektach trzeba się liczyć z kosztem wynoszącym nawet 15 zł za mkw dachu.

Ważne jest jednak, by nie dopuścić do tego, aby konstrukcja dachu była obciążona kilkoma warstwami białego puchu. Szczególnie dotyczy to, gdy mamy domy jednorodzinne z płaskim dachem – tu śnieg powinien być usuwany za każdym razem.

Z elewacji i wystających elementów dachu, należy również usuwać sople lodu, szczególnie jeżeli dom jednorodzinny lub inny budynek znajduje się bezpośrednio przy chodniku, jak to często jest w przypadku zabudowy szeregowej.

Odśnieżanie chodników

O tym, kto odpowiada za odśnieżenie chodnika mówi jasno ustawa o utrzymaniu porządku w gminach. Czytamy w niej, że jeżeli chodnik przylega bezpośrednio do nieruchomości, np. do ogrodzenia, za odśnieżenie go odpowiedzialny jest właściciel nieruchomości. To on sam lub osoba przez niego najęta usuwa śnieg z tego fragmentu chodnika, który sąsiaduje z jego terenem. Należy jednak pamiętać, że usunięciem odgarniętego śniegu, jego wywózką, powinni się zająć już przedstawiciele gminy bądź zarządcy drogi.

Oni również odśnieżają chodnik, jeżeli od sąsiedniej nieruchomości dzieli go pas zieleni. Wtedy właściciel nie ma już obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa przechodniom na chodniku. Innym przypadkiem, kiedy to gmina dba o chodnik jest sytuacja, gdy znajdują się przy nim miejsca parkingowe, za które gmina czy zarządca drogi pobiera opłaty.

Uwaga! Jeżeli dopiero realizujemy projekty domów, a plac budowy i chodnik za nim jest zaśnieżony, za usunięcie śniegu, także z chodnika, odpowiada kierownik budowy.

Obowiązek odśnieżania ciąży na właścicielu

Kary

Za niedopełnienie obowiązku odśnieżania chodnika właściciel może zostać ukarany grzywną do 1500 zł albo naganą. Jeżeli zaś ktoś poślizgnie się na chodniku i dozna uszczerbku na zdrowi, może żądać od właściciela odszkodowania.

Natomiast za nieusunięcie śniegu z dachu i sopli z elewacji inwestorowi grozi grzywna nie mniejszą niż 100 stawek dziennych, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Przed budową domu

Wybierając projekty domów jednorodzinnych warto zwrócić uwagę na zabezpieczenia przeciwśniegowe przewidziane w projekcie dachu. Jeżeli ich nie ma, warto uzgodnić z firmą dekarską ich wybór i montaż, szczególnie jeżeli nasze domy drewniane budujemy na terenach o wysokiej częstotliwości opadów.

Projekt dachu powinien przewidywać takie osłony przeciwśniegowe, jak płotki przeciwśniegowe i śniegołapy.

Płotki śniegowe i bale drewniane są montowane na dolnej krawędzi dachu i zabezpieczają przed zsuwających się z połaci śniegiem. Płotki wykonane są najczęściej z aluminium lub stali. Można wybrać taki produkt, który idealnie będzie pasował do pokrycia dachu. Warto zamówić u producenta system dachowy, wszystkie elementy budowy dachu pochodzące z tego samego źródła będą tworzyć harmonijną i funkcjonalną całość. Montaż płotków można zlecić również na istniejącym dachu.

Śniegołapy natomiast dzielą zsuwający się śnieg na mniejsze części, co czyni mniejsze ewentualne szkody w rynnach czy np. zaparkowanych pod domem samochodach. Śniegołapy montuje się przed położeniem dachówki.

Po budowie

Bardzo ważne są regularne przeglądy i konserwacja dachu. Tylko dzięki temu będziemy wiedzieć, że miniona zima nie wyrządziła szkody w pokryciu, która wiązać się może z nieszczelnością dachu, a co za tym idzie stratom ciepła i zawilgoceniem murów.

Mimo iż niektórzy producenci dachówek oferują bardzo estetyczne obróbki blacharskie, które mogą wpłynąć na atrakcyjność budynku, to jednak wybierając te elementy powinniśmy przede wszystkim kierować się ich użytecznością. Obróbki blacharskie są bowiem stosowane tam, gdzie pokrycie dachowe nie zapewni odpowiedniej szczelności, czyli na wszystkich stykach dachu ze ścianą, we wszystkich elementach nadbudowy konstrukcji dachowej itp. Dlatego też wyróżniamy:

• obróbki komina
• obróbki wokół wywietrzników
• obróbki kalenicy
• obróbki narynnowe i podrynnowe
• obróbki kosza dachowego
• obróbki okapu
• obróbki okien dachowych
• obróbki szczytu dachu np. wiatrownicy
• obróbki włazów

Niektóre obróbki dachowe są bardzo trudne do wykonania, przez co podwyższa się ogólny koszty budowy domu. Chodzi tu przede wszystkim o „nadprogramowe” elementy konstrukcyjne, które zwykle przewidują projekty domów z poddaszem, czyli np. niestandardowe okna dachowe – lukarny lub akcesoria dachowe pełniące tylko funkcję dekoracyjną. Projekty domów ze skomplikowanym dachem są zdecydowanie droższe niż te, gdzie projekt dachu jest prosty i o niewielkiej liczbie spadów.

Obróbki blacharskie zabezpieczą dach

Jeżeli decydujemy się jednak na rozbudowaną konstrukcję więźby dachowej nie możemy oszczędzać na elementach, które ją dodatkowo zabezpieczą i ochronią nasz cały dom.

Obróbki blacharskie wykonywane są z ocynkowanych, powlekanych, aluminiowych, miedzianych, tytanowo-cynkowych, nierdzewnych i wielu innych blach. Zleca się ich przygotowanie specjalistycznym warsztatom, które wykonują zarówno typowe obróbki blacharskie, jak i te o bardziej skomplikowanych kształtach, nierównoległych krawędziach czy rozkrojach, stosowane właśnie przy nietypowym kształcie dachu.

Obróbki blacharskie zabezpieczą dach

Niektóre firmy dekarskie posiadają specjalistyczny sprzęt, który umożliwia wykonywanie obróbek z długiego arkusza blachy bezpośrednio na budowie. Ale formowanie blachy jest niezwykle trudne i pracochłonne, więc musimy się upewnić czy dekarze rzeczywiście mają odpowiedni sprzęt i czy rzeczywiście znają się na obróbkach. Lepszym i pewniejszym jednak sposobem jest zamawianie gotowych elementów, które później montuje się na dachu.

Warto pamiętać, że obróbki blacharskie występują w wielu kolorach. Można je więc z łatwością dopasować do planowanego rodzaju i koloru pokrycia dachowego, tak by dach stanowił harmonijną i estetyczną całość.

Mimo to inwestorzy nadal chętnie budują z cegły, choć koszt budowy nie jest najniższy, a i czas prac budowlanych nie trwa najkrócej. Zdarza się również, że zlecają zmianę technologii budowy domu, jeżeli projekt domu, odpowiadający im pod innymi względami, nie jest wykonany w technologii ceramicznej. Adaptacja projektu zmieniająca materiały ścienne to jednak bardzo pracochłonne i trudne zadanie dla architekta adaptującego, a co za tym idzie – drogie.

Zalety cegieł ceramicznych można poznać przechodząc obok starej kamienicy, która mimo upływu lat nie straciła wiele ze swoich walorów. Cegły są długowieczne i wytrzymałe, a przy tym zachowują kolor elewacji. Wytrzymałość cegieł powoduje, że budowa domu o wielkich gabarytach, z ciężkim pokryciem dachowym najczęściej wykonywana jest właśnie w technologii murowej.

(Ceramiczny dom nadal popularny)

O zaletach klinkierowej elewacji pisaliśmy w poprzednim artykule. Duże możliwości aranżacyjne sprawiają, że domy jednorodzinne pokryty cegłą klinkierową doskonale komponują się zarówno z zabudową miejską, jak i sielskim krajobrazem polskiej wsi. Ponadto fakt, że cegła się nie brudzi i jest łatwa w konserwacji, sprawia, że dom może być stawiany przy ruchliwych ulicach lub na terenach o dużym poziomie zanieczyszczenia środowiska, a także ze względu na niską nasiąkliwość – na terenach o dużej ilości opadów w ciągu roku.

Istotną zaletą cegły ceramicznej jest akumulacja ciepła. Dlatego też ściany trójwarstwowe wykonane z cegieł i materiałów izolacyjnych są najczęściej stosowane przez projekty domów energooszczędnych. Mają bardzo dobre parametry termoizolacyjne i możliwość stabilizacji wilgotności powietrza we wnętrzach.

Ściana trójwarstwowa murowana jest na dwa sposoby. Pierwszy sposób to budowa warstwy nośnej, izolacyjnej i elewacyjnej przed wykonaniem dachu, druga polega na murowaniu warstwy nośnej, przykryciu dachu i dopiero zamontowanie izolacji i ułożenia materiałów elewacyjnych.

Do budowy poszczególnych warstw wykorzystuje się różne ceramiczne produkty. Ściana nośna wykonywana jest najczęściej ze standardowej cegły budowlanej lub pustaków. Ważne, by cegła budowlana nie należała do klasy 5, gdyż oznacza to, że nie jest mrozoodporna. Pustaki mają większe wymiary niż cegły, a przy tym są od nich lżejsze, co ułatwia roboty budowlane. Pustaki jednak nie nadają się do budowy ścian fundamentowych. Warstwa osłonowa czyli zewnętrzna wykonana jest z cegły klinkierowej lub licowej. Ocieplenie ścian stanowi najczęściej styropian, przy ociepleniu wełną mineralną konieczne jest zastosowanie szczeliny powietrznej.

Koszt budowy domu są dosyć wysokie, ze względu na ilość potrzebnych materiałów budowlanych, jak i nakład robocizny. Ponadto budowa domu w technologii ceramicznej wymaga przerw technologicznych, gdyż jest wykonywana „na mokro”, co po pierwsze wydłuża cały harmonogram prac, a po drugie uniemożliwia prowadzenie robót budowlanych zimą.

Klinkier i cegły klinkierowe są wykorzystywane na elewację zarówno przez nowoczesne domy, jak i klasyczne dworki. Klinkier jest dostępny w wielu kolorach, toteż np. grafitowe elementy doskonale komponują się z modernistycznym stylem budynku, a tradycyjna czerwona cegła nawiązuje do klasycznych budowli.

(Elewacja domu z klinkieru)

Cegła klinkierowa jest trwała i wytrzymała, w niezmienionej formie zdobi dom jednorodzinny przez wiele lat. Zapewnia ochronę przed opadami, jest ognioodporna i mrozoodporna. Jest odporna również na uszkodzenia mechaniczne, a jej do jej czyszczenia wystarczy woda.

Klinkier jest droższy od innych materiałów elewacyjnych, ale nie wymaga tylu zabiegów konserwacyjnych, jak np. tynk. Ponadto ma doskonałe właściwości termoizolacyjne. Wpływa na poprawę mikroklimatu wnętrza, zapewnia optymalną temperaturę zarówno zimą, jak i latem.

Ceglana elewacja jest wykonywana po zakończeniu prac związanych z wznoszeniem warstw nośnych oraz prac dekarskich, łącznie z pokryciem dachowym. Dopiero wtedy montuje się izolację i muruje zewnętrzną warstwę cegieł. Jeżeli materiał izolacyjny to styropian, klinkier może przylegać bezpośrednio do niego, choć wielu specjalistów odradza stosowanie płyt styropianowych pod klinkier. W przypadku zastosowania wełny mineralnej – należy zachować przestrzeń wentylacyjną.

Warstwa nośna jest połączona z elewacyjną warstwą klinkierową za pomocą specjalnych kotew. Należy je zabezpieczyć preparatem antykorozyjnym, gdyż wykonane są ze stalowych drutów.

Jeżeli klinkier montowany jest na tynk elewacyjny, a tak się dzieje, gdy mamy do czynienia z nowoczesnymi mieszanymi elewacjami, należy odczekać, by tynk dobrze wysechł. Elewacja powinna być również układana dopiero po pewnym czasie, kiedy budynek dobrze już „osiądzie” na fundamentach.

Cegły klinkierowe montuje się na specjalne zaprawy murarskie. Należy zwrócić szczególną uwagę, by były to zaprawy mrozoodporne i żeby nie zawierały wapna. Wapno może powodować bowiem występowanie na elewacji nieestetycznych białych wykwitów czy zacieków.

Bardzo ważne jest, aby podczas układania elewacji z klinkieru mieszać cegły z kilku palet. Cegła klinkierowa powstaje z wypalania się gliny, a właściwości surowca mogą być różne. Dlatego cegły z różnych partii mogą mieć różne ubarwienia. Może zdarzyć się tak, że do połowy ściany układamy jedną partię o nieco jaśniejszym kolorze, a następnie kolejną, gdzie kolor ma już trochę ciemniejszy odcień. Mieszanie materiału z kilku partii sprawi, że te rozbieżności staną się praktycznie niewidoczne.

Cegła jest również często stosowana w czasie termoizolacji istniejących domów. Poprawia znacznie ich parametry cieplne. Tu jednak trzeba zwrócić uwagę, czy pierwotny projekt domu przewidywał ciężar dodatkowej warstwy muru. Jeśli nie, konieczne stanie się poszerzenie ław fundamentowych. Alternatywą jest użycie płytek klinkierowych, które przykleja się na ścianę, nie wymaga to więc przygotowywania fundamentów.

W części architektonicznej znaleźć można szczegółowe rysunki wszystkich najważniejszych elementów konstrukcyjnych domu. Są więc i rzuty fundamentów i kolejnych kondygnacji, rzuty więźby dachowej, stropów i nadproży, przekroje warstwy podłóg, stropów, dachu, sposoby rozwiązania niektórych połączeń elementów budynku. Dostępne są również zaprezentowane rysunki elewacji: frontowej, bocznych i tylnej, a część opisowa zawiera informacje o ich wykończeniu.

Na etapie adaptacji projektu inwestorzy jednak dość często zlecają architektowi zmiany w projekcie, mające na celu wymianę materiałów wykończeniowych elewacji. Robią to z różnych względów, estetycznych, oszczędnościowych, niekiedy jednak obowiązek zastosowania konkretnego koloru elewacji nakładana jest przez warunki zabudowy, wystawiane przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, jeszcze przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.

Wciąż najbardziej popularnym materiałem na elewację pozostaje tynk. Jego parametry i jakość jednak zdecydowanie wzrosły i tynkowe elewacje w niczym nie przypominają dziś brudnych i popękanych domów, które są schedą po minionej epoce. Mimo to od kilku lat coraz większą popularność zyskuje oblicówka, czyli tzw. siding.

Siding stosowany jest w Europie i USA od wielu lat, szczególnie w Stanach Zjednoczonych jest on popularny, gdzie niemalże 80% domów jednorodzinnych wykończona jest właśnie tym materiałem. Wykorzystuje się go zarówno w rejonach ciepłych, jak i tych zimnych i deszczowych, co sugeruje – i słusznie – że jest to materiał odporny na czynniki atmosferyczne.

(Elewacja z sidingu)

Siding występuje pod postacią paneli, wykonanych z drewna, metalu lub tworzyw sztucznych: winylu lub PVC. Te ostatnie są szczególnie popularne ze względu na ich olbrzymie walory, o których teraz pokrótce sobie opowiemy:

Lekki materiał elewacyjny

Panele PVC mają niewielkie gabaryty: grubość wynosi zaledwie ok. 1 mm, szerokość kilku centymetrów, tylko długość dochodzi nawet do kilku metrów, co jest zdecydowanym ułatwieniem podczas prac montażowych.

Niewielkie gabaryty oraz parametry produktu sprawiają, że panele są bardzo lekkie, przez co nie obciążają nadmiernie konstrukcji domu. Dlatego bardzo często stosuje się je na gotowe domy jednorodzinne, podczas odnawiania elewacji czy docieplania ścian. Bywa czasem, że stosowanie ciężkich okładzin ściennych wymaga ponownego przeliczenia konstrukcji budynku i odpowiedzi na pytanie, czy istniejące fundamenty, które miały podstawowe projekty domów, wytrzymają termomodernizację czy konieczne będzie wzmocnienie konstrukcji. Elewacja z sidingu nie dostarcza takich obaw.

Łatwość i szybkość montażu

Lekki materiał sprawia, że mocowanie go jest niezwykle szybkie i proste. Ponadto panele występują w wielu elementach wykończeniowych: narożnych, w formie łączników i listew, które umożliwiają prawidłowe wykończenie.

Wszystkie elementy mają gotowe otwory, czyli nie ma konieczności siłowania się z przebijaniem materiału. W otwory wkłada się gwoździe i tak przybija się panele do wcześniej przygotowanego rusztu z drewna, przymocowanego do ściany zewnętrznej za pomocą kołków rozporowych.

Pomiędzy zewnętrzną warstwę elewacji a ścianę można włożyć również materiał izolacyjny: styropian lub wełnę i w prosty sposób docieplić ściany zewnętrzne.

Szybkość montażu polega też na tym, że mocowanie sidingu odbywa się „na sucho”, czyli prace elewacyjne można przeprowadzać w każdych warunkach atmosferycznych, nie ma konieczności przekładanie budowy w czasie zimy czy jesieni.

Szeroki wybór kolorów i dostępność produktu

Siding dostępny jest w wielu kolorach, najbardziej popularne to biel i różne odcienie beżu. Doskonale komponuje się zarówno z miejską, jak i wiejską zabudową. Ma szerokie zastosowanie w domach jednorodzinnych: niebanalnie wyglądają domy parterowe czy domy z poddaszem, ale również domy piętrowe czy domy wielorodzinne, bowiem siding można układać nawet do 5 kondygnacji.

Dostępność materiału jest dość powszechna, a łatwość montażu sprawia, że żadna ekipa budowlana nie będzie miała z nim problemów. Również budowa domu system gospodarczym jest możliwa, pod warunkiem wcześniejszego zapoznania się z tematem. Wszystkie te cechy sprawiają, że cena sidingu nie jest wysoka, co oczywiście zmniejsza koszt budowy domu, na co szczególnie zwracają uwagę inwestorzy, planujący budowę.

Jak wspomnieliśmy, elewacja domu może zostać zmieniona od swojej podstawowej wersji, jaką mają zaproponowaną projekty domów. Należy jednak pamiętać, że autorzy projektów wydają zgodę na taką zmianę tylko pod warunkiem, że parametry cieplne stosowanych materiałów nie pogorszą ogólnej izolacyjności termicznej budynku, zatem architekt, który będzie adaptował projekt domu musi zwrócić uwagę na ewentualną konieczność zmiany grubości warstwy materiału izolacyjnego.